logo Δρ. Νικόλαος - Εμμ. Κ. Αγγουριδάκης
Ιατρός - Ωτορινολαρυγγολόγος
Χειρουργός Κεφαλής & Τραχήλου

                                         angouridakis.gr   1  ωρλ.gr

     ΓΙΑ ΡΑΝΤΕΒΟΥ ΚΑΛΕΣΤΕ ΣΤΟ     2   2310 920970

2. Μύτη

 

Γενικά
Η ρινική αναπνοή είναι απαραίτητη στο παιδί και τον ενήλικα για 3 βασικούς λόγους. Ο εισπνεόμενος αέρας κατά την είσοδό του από την μύτη καθαρίζεται από σωματίδια και από μικρόβια, εφυγραίνεται και αποκτά θερμοκρασία κοντινή στη θερμοκρασία του σώματος. Για τους λόγους αυτούς η ρινική αναπνοή πρέπει να είναι ανεμπόδιστη.
Κατασκευαστικά ο χώρος της μύτης αποτελείται από διάφορα ανατομικά στοιχεία. Τα βασικότερα στοιχεία είναι το ρινικό διάφραγμα και οι ρινικές κόγχες. Κάθε ένα από αυτά, ενώ θα έπρεπε να εξυπηρετεί την ανεμπόδιστη αναπνοή, τελικά κάτω από διάφορες συνθήκες την δυσκολεύει.

Πλαστική και ευθειασμός ρινικού διαφράγματος
Nasal.SeptumNasal.Septum 01bΤο ρινικό διάφραγμα αποτελεί ένα οστεοχόνδρινο φράγμα που ξεκινά να σχηματίζεται κατά την κύηση και ολοκληρώνεται κατά την εφηβεία. Ρόλος του είναι να διαχωρίζει τη μύτη σε δύο ίσους χώρους και να τη στηρίζει. Λογικά θα πρέπει να είναι ευθύ, ώστε να επιτρέπει την ανεμπόδιστη είσοδο του αέρα. Πολλές φορές όμως είναι στραβό (σκολιωτικό), εμποδίζοντας την ρινική αναπνοή από το ένα ή και από τα δύο ρουθούνια. Οι βασικές αιτίες σκολίωσης είναι ο γονιδιακός παράγοντας, ο τραυματισμός της μύτης, ισχυρή πίεση στην περιοχή κατά τον τοκετό, η στοματική αναπνοή λόγω υπερτροφίας των αδενοειδών εκβλαστήσεων (κρεατάκια).
Η αποκατάσταση της σκολίωσης είναι χειρουργική και απαιτεί γενική αναισθησία. Πραγματοποιείται διαρινικά και είναι σχετικά ανώδυνη επέμβαση, χωρίς μελανιές και οιδήματα στο πρόσωπο. Μετά το πέρας της επέμβασης ο ασθενής ξυπνά με 2 αιμοστατικά “σφουγγαράκια” στις ρινικές θαλάμες, τα οποία θα παραμείνουν για 2 ημέρες.

[φωτο: α1) έντονα σκολιωτικό διάφραγμα που αποκλείει τη ρινική θαλάμη, α2) ο αναπνευστικός χώρος -μαυρισμένος- προ της επέμβασης, α3) ο αναπνευστικός χώρος -μαυρισμένος- μετά την επέμβαση, β1) αξονική τομογραφία-σκολίωση ρινικού διαφράγματος και έντονα υπερτροφική μέση ρινική κόγχη (concha bullosa), β2) ενδοσκόπηση ρινός δεξιά, β3&4) ενδοσκόπηση ρινός αριστερά]

Κογχοπηξία-κογχοπλαστική
Πέρα από το ρινικό διάφραγμα, εμπόδιο στην ρινική αναπνοή αποτελούν και οι υπερτροφικές ρινικές κόγχες. Οι ρινικές κόγχες αποτελούν οστέινες δομές που περιβάλλονται από ρινικό βλεννογόνο και μεταξύ τους έχουν αιμοφόρα αγγεία. Όταν γεμίζουν τα αγγεία με αίμα οι κόγχες διογκώνονται και εμποδίζουν την αναπνοή. Όταν το αίμα φεύγει οι κόγχες συρρικνώνονται και η αναπνοή είναι ανεμπόδιστη. Η φυσιολογική αυτή λειτουργία σε ορισμένες περιπτώσεις διαταράσσεται και η διόγκωση των κογχών μονιμοποιείται (υπερτροφία) με αποτέλεσμα τη μόνιμη ρινική δυσχέρεια, μη ανταποκρινομένη στη συντηρητική αγωγή (αγγειοκινητική και αλλεργική ρινίτιδα).
Σε αυτήν την περίπτωση μπορούμε να μικρύνουμε χειρουργικά τις κόγχες, με τη χρήση ραδιοσυχνοτήτων ή laser. Η επέμβαση είναι ανώδυνη και γίνεται με τοπική αναισθησία. Σε πολλές περιπτώσεις συνδυάζεται με την πλαστική του ρινικού διαφράγματος.

[video: Κογχοπλαστική με χρήση ραδιοσυχνοτήτων, αμέσως μετά την επέμβαση (λίγες κρούστες) και 6 μήνες μετά]

Εγχείρηση ροχαλητού & υπνικής άπνοιας
Ως αποφρακτική υπνική άπνοια ορίζεται η κατάσταση κατά την οποία παρεμποδίζεται η είσοδος αέρα στον φάρυγγα κατά τη διάρκεια του ύπνου, παρά την έντονη αναπνευστική προσπάθεια του ασθενούς. Οι άπνοιες μπορεί να είναι κεντρικής (διαταραχή στο κεντρικό νευρικό σύστημα) ή περιφερικής αιτιολογίας (εμπόδιο στην αναπνευστική οδό). Χαρακτηριστικό κλινικό εύρημα της πάθησης αποτελεί το ροχαλητό, το οποίο διακόπτεται αιφνίδια, κατά διαστήματα (παύσεις), για να επανέλθει μετά από μερικά δευτερόλεπτα απότομα και πολύ πιο έντονο. Συνοδά συμπτώματα της πάθησης είναι η νυχτερινή πολυουρία, ο πρωινός πονοκέφαλος και η ημερήσια υπνηλία, η διαταραχή στη συμπεριφορά και τη συγκέντρωση και η αναπνευστική ανεπάρκεια. Επιπλέον, επειδή η στοματική αναπνοή “ξεραίνει” το αναπνευστικό δένδρο, εμφανίζεται βραδυνός βήχας και αίσθημα πνιγμού, που ξυπνάει και τρομοκρατεί τον ασθενή.
Η πάθηση εμφανίζεται συχνότερα σε υπέρβαρα άτομα, καπνιστές και χρήστες αλκοόλ, ενώ ενοχοποιούνται και πολλοί άλλοι παράγοντες (χρήση φαρμάκων κτλ).
Δυστυχώς, ενώ οι περισσότεροι ασθενείς δεν δίνουν την απαραίτητη προσοχή στο φαινόμενο “ροχαλητό- άπνοια”, είναι πλέον ξεκάθαρο ότι σχετίζεται με πολλές παθήσεις, κυρίως από το κυκλοφορικό σύστημα, που θέτουν σε κίνδυνο τη ζωή (αγγειακά επεισόδια). Οι δυσλειτουργίες αυτές δεν εμφανίζονται άμεσα, αλλά σε βάθος χρόνου. Για το λόγο αυτό όταν ένας ασθενής εμφανίσει αντίστοιχη συμπτωματολογία, θα πρέπει να αντιμετωπιστεί άμεσα και συγκεκριμένα, θα πρέπει τουλάχιστον, αν είναι υπέρβαρος να χάσει σωματικό βάρος, να διακόψει το κάπνισμα και το αλκοόλ.
upniki  apnoea upertrofia amugdalon-stafulis 02Χειρουργικά θα πρέπει να αντιμετωπιστούν οι “φραγμοί” της αναπνευστικής οδού. Τέτοια εμπόδια αποτελούν το σκολιωτικό ρινικό διάφραγμα, οι υπερτροφικές κόγχες, οι αδενοειδείς εκβλαστήσεις, οι ρινικοί πολύποδες, ή άλλες χωροκατακτητικές εξεργασίες της μύτης. Επιλέον από το στοματοφάρυγγα αφαιρούνται οι υπερτροφικές παρίσθμιες ή γλωσσικές αμυγδαλές και η σταφυλή-παρίσθμιες καμάρες (πλαστική υπερώας) όταν μειώνουν την αναπνευστική οδό. Όλα τα παραπάνω δεν είναι απαραίτητο να γίνουν σε όλους τους ασθενείς, καθώς τα προβλήματα που αντιμετωπίζει ο καθένας είναι εξατομικευμένα. Ο χειρουργικός τρόπος αντιμετώπισης (ραδιοσυχνότητες, laser κτλ) είναι επίσης εξατομικευμένος για κάθε ασθενή.
Ως ριζική επέμβαση γίνεται με γενική αναισθησία και είναι δύσκολη και επίπονη, τόσο για τον χειρουργό, όσο και για τον ασθενή. Η μύτη παραμένει βουλωμένη (πωματισμένη) για 2 ημέρες, ενώ υπάρχει πόνος στην κατάποση για άλλες πέντε ημέρες περίπου. Το αποτέλεσμα όμως και βραχυπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα ικανοποιεί τον ασθενή και δικαιώνει τον χειρουργό.

[φωτο: έντονη υπερτροφία παρίσθμιων αμυγδαλών και μακρά σταφυλή σε ασθενή με υπνική άπνοια]

Ενδοσκοπική και μικροσκοπική χειρουργική ρινοκολπίτιδας και πολυπόδων
Nasal.Polyp 01Ο όρος ρινοκολπίτιδα χαρακτηρίζει την παρουσία φλεγμονής στην περιοχή της ρινός και των παραρρινίων κόλπων, ενώ όταν θέλουμε να γίνουμε περισσότερο συγκεκριμένοι χρησιμοποιούμε τους όρους ιγμορίτιδα, μετωπιαία κολπίτιδα, ηθμοειδίτιδα, σφηνοειδίτιδα. Η εμφάνιση παθολογίας στη συγκεκριμένη περιοχή, κυρίως όταν είναι επαναλαμβανόμενη (υποτροπιάζουσα) σχετίζεται με απόφραξη της ρινικής αναπνευστικής οδού. Για το λόγο αυτό θα πρέπει να γίνεται προσεκτικός κλινικός έλεγχος της περιοχής του σπλαχνικού κρανίου και συγκεκριμένα της μύτης και των παραρρινίων κόλπων (ιγμόρια άντρα, ηθμοειδείς κυψέλες, σφηνοειδής και μετωπιαίος κόλπος). Παρά το γεγονός οτι αποτελεί εξαιρετικά “δύσβατη” περιοχή, η οποία εμφανίζει συχνά παθολογικά ευρήματα, πλέον με τη χρήση εύκαμπτων και άκαμπτων ενδοσκοπίων μπορούμε σχεδόν ανώδυνα να εκτιμήσουμε κλινικά την ύπαρξη παθολογίας (απλό οίδημα, επιμόλυνση, πολύποδες, κύστες, ξένα σώματα, νεοπλάσματα κτλ). Στη διάγνωση συνεπικουρεί, εάν κριθεί απαραίτητη και η απεικόνιση του σπλαγχνικού κρανίου με αξονική ή μαγνητική τομογραφία.
Η σύγχρονη χειρουργική χρησιμοποιεί πλέον το μικροσκόπιο και τα ενδοσκόπια για να αφαιρέσει ένα μεγάλο μέρος από τις συνηθέστερες βλάβες της περιοχής αυτής, αλλά και να διανοίξει και να ενωποιήσει τις κοιλότητες του σπλαγχνικού κρανίου-αντροστομία, ηθμοειδεκτομή, σφηνοειδεκτομή-αυξάνοντας έτσι την ακρίβεια των επεμβάσεων και μειώνοντας ταυτόχρονα το μετεγχειρητικό πόνο και τις επιλοκές.

[φωτο: α1&2 αξονική τομογραφία μορφώματος δεξιού άντρου-θαλάμης, α3) η ενδοσκόπηση της δεξιάς ρινικής θαλάμης προεγχειρητικά εντοπίζει πυοαιμορραγικό μόρφωμα στο άντρο-ρινική θαλάμη, α4) ενδοσκόπηση δεξιάς ρινικής θαλάμης και άντρου μετεγχειρητικά]

[video: 1) ενδοσκοπική εικόνα ρινοκολπίτιδας με ροή πυώδους υλικού από το δεξιό ιγμόρειο άντρο, 2) ενδοσκοπική εικόνα αντροχοανικού πολύποδα δεξιά, 3) ενδοσκοπική εικόνα μορφώματος πυοαιμορραγικού από το δεξιό άντρο-θαλάμη και η ενδοσκοπική εικόνα του 2 μήνες μετά την αφαίρεσή του]

Ρινοπλαστική
Rhinoplasty 1Η μύτη είναι ένα πολύτιμο εργαλείο του οργανισμού, που εξυπηρετεί τη σωστή είσοδο του αέρα και τη μεταφορά του στους πνεύμονες. Φέρει όμως ταυτόχρονα μεγάλη ευθύνη και για την εικόνα του προσώπου, καθώς η ασυμμετρία, οι τραυματικές αλλοιώσεις και οι δυσμορφίες της επηρεάζουν την εικόνα του προσώπου και κατ΄επέκταση τη ψυχοσύνθεση του ατόμου. Η αποκατάσταση ή η βελτίωση αυτών των δυσμορφιών πραγματοποιείται με την επέμβαση η οποία είναι ευρύτερα γνωστή ως ρινοπλαστική. Πλέον σε αυτή καταφεύγουν ασθενείς και των δύο φύλων και των ηλικιών, προκειμένου να βελτιώσουν την εικόνα τους. Η μόνη αντένδειξη είναι η ηλικία του ασθενούς, καθώς η επέμβαση καλό είναι να γίνεται όταν ολοκληρωθεί η ανάπτυξη, μετά τα 17 έτη. Είναι πολύ σημαντικό ο ασθενής να έχει κατασταλάξει στο τί ακριβώς θέλει να μεταβάλλει στη μύτη του και να το συζητήσει επισταμένα με το χειρουργό του. Κι αυτό διότι η μύτη που “ονειρευόμαστε” μπορεί να μην “στέκεται” στο πρόσωπό μας και το συνολικό αποτέλεσμα να είναι κακό, ίσως και χειρότερο από το προ-εγχειρητικό. Η μύτη λοιπόν θα πρέπει να “δένει” αρμονικά με το σχήμα του προσώπου και τις υπόλοιπες δομές του (μάτια, οφθαλμοί, αυτιά, πηγούνι).
Κατασκευαστικά η μύτη είναι εξαιρετικά πολύπλοκο όργανο και οι ανατομικές της δομές (οστά και χόνδροι) παίζουν μεγάλο ρόλο τόσο στη λειτουργία της, όσο και στην εμφάνισή της, σε διαφορετικό βαθμό όμως κάθε φορά. Αυτό σημαίνει ότι μια “στραβή” μύτη μπορεί να αναπνέει υπέροχα, ενώ μια πανέμορφη μπορεί να μην αναπνέει καθόλου. Το χειρουργικά ορθό λοιπόν είναι κάθε φορά που αναλαμβάνουμε να κάνουμε μια μύτη ομορφότερη, να φροντίζουμε να βελτιώνουμε ή τουλάχιστο να διατηρούμε τη σωστή της λειτουργία.
Δύο τύποι ρινοπλαστικής υπάρχουν, η κλειστή και η ανοιχτή. Μικρές δυσμορφίες διορθώνονται συνήθως με την κλειστή μέθοδο, δηλαδή με μικρές τομές μέσα από τα ρουθούνια. Αντίθετα σε μεγάλες δυσμορφίες προτιμούμε την ανοιχτή μέθοδο. Σε αυτήν απαιτείται μικρή τομή στη στηλίδα (το σημείο που ενώνει τη μύτη με το άνω χείλος) και ακολουθεί η παρασκευή και η ανασήκωση του δέρματος της ρινός ώστε να είναι άμεσα ορατός ο οστεοχόνδρινος σκελετός της. Στην πρώτη περίπτωση δεν γίνεται καμιά τομή στο δέρμα, ενώ στη δεύτερη απαιτείται μια μικρή τομή στη στηλίδα (3mm) και ίσως και στα πλάγια της ρινός (1mm), τομές οι οποίες είναι πολύ μικρές και εξαφανίζονται. Και στις δύο περιπτώσεις θα απαιτηθεί αφαίρεση ή μεταφορά τμήματος χόνδρου και οστεοτομίες. Φυσικά όλοι οι χειρουργικοί χειρισμοί είναι εξατομικευμένοι και έχουν να κάνουν με το είδος, την εντόπιση και το μέγεθος της δυσμορφίας που θέλουμε να αποκαταστήσουμε. Παρά το γεγονός ότι ακούγεται σαν εξαιρετικά βίαια επέμβαση - “σπάει το κόκκαλο” - στην πραγματικότητα αποτελεί εξαιρετικά λεπτή επέμβαση, η οποία είναι ανώδυνη για τον ασθενή. Διαρκεί από 1 έως 3 ώρες, ανάλογα με μέγεθος προβλήματος. Ο ασθενής ξυπνά με επιπωματισμένη (βουλωμένη) μύτη και ένα ναρθηκάκι στη ράχη της ρινός. Η μόνη ενόχληση που αισθάνεται είναι ότι δεν αναπνέει από τη μύτη. Οι επιπωματισμοί βγαίνουν σε 2 μέρες κι ο ασθενής αναπνέει κανονικά, ενώ ο νάρθηκας παραμένει 7-10 ημέρες. Μετεγχειρητικά μπορεί να υπάρχει οίδημα και εκχύμωση (μελανιές). Οι εκχυμώσεις συνήθως είναι πολύ περιορισμένες και φεύγουν στην πρώτη εβδομάδα. Το οίδημα υποχωρεί στο μεγαλύτερο βαθμό μέσα στις πρώτες 15 ημέρες. Το νέο σχήμα της μύτης είναι εμφανές αμέσως μετά το χειρουργείο, η τελική της όμως εικόνα αποκρυσταλλώνεται μετά από 1-3 μήνες, όταν ολοκληρωθεί η διαδικασία της ίνωσης.